Beni Yanni- Kabyle Takıları Fuarı

Yeniden Merhaba;

Havaların yine insanı deli gibi yaktığı günlerden birindeyiz. Sıcaklıklar bu sıra 42 den aşağı pek düşmüyor. Etraf sanki bir ekmek fırınının içi gibi. Bugün biraz kapalı olmasına rağmen yağış olmadı. Umarım biraz yağar de serinleriz diyorum ama rüzgar bile sıcak esiyor. 

Geçen hafta birkaç gün öncesinden haberdar olduğumuz Kabyle takıları fuarını görme şansımız oldu. Aslında daha önce de duymuştuk bu fuarı ama gidememiştik. Yakınlarda olduğunu düşünmüştük gitmeden ama yol meğer epey uzak, virajlı ve tek şeritmiş. Giderken biraz midem bulandı dağın etrafını dönüp dolaşmaktan. Yine de methini duyduğumuz bu fuarı görecek olmanın heyecanı mide bulantımı bir parça da olsa yendi. 

Aslında önce şehrin detaylarını anlatmak istiyordum ama kendime engel olamayıp hemen takılara geçtim. Fotoğraflar biraz fazla ama sıkılmayacağınızı umuyorum. Sonraki yazımda şehirde çektiğim fotoğrafları da ekleyeceğim.

Yolumuzun üzerindeki en güzel manzara rüzgarın aşındırdığı yüksek dağlar ve bu barajdı. Suyun rengi çok güzeldi, baraj epey uzun ve büyüktü. Türkiye gibi olsa kenarda durup fotoğraf falan çekerdik ama risk almak istemedik. 

Bu köprüden geçip dağı döne döne tırmandık. O sıra içimden dağdan bir kız geliyor döne döneeee diye susam sokağı şarkısını mırıldandım. Zira o anki halimize en uygun şarkı buydu.

Şehir gerçekten uzaktı. Fuarın yapıldığı zamanlarda epey kalabalık oluyormuş. Turistler de geliyormuş. Biz turist namına kendimizden başka kimseyi görmedik ama yoğun ilgi vardı. Ama fiyatlar o kadar pahalıydı ki herkes bakmakla yetindi sanırım. Fuar denilince yakınımızda olan Tizi Ouzou şehrinden daha makul fiyatlarla karşılaşacağımızı zannederek meğer ne kadar yanılmışız. Takıların hepsi el yapımı ve gümüş ama yine de çok fazlaydı fiyatları. Hele düğün  yapmayan bir Cezayirlinin zevk olsun diye alma ihtimali bana kalırsa çok düşük. Burada düğünlerde genelde bu tip takılar kullanılıyor öyle altın takılmıyor bizdeki gibi.

Epey yükseğe çıktığımızı bu fotoğraftan anlayabilirsiniz. Bunu ben çekmedim web'den buldum ama gerçekten de böyleydi manzara, daha pusluydu sadece sıcaktan ötürü. 

Şehri fuardan ötürü böyle bayraklarla falan süslemişlerdi güzeldi. Standlar kurulmuştu ama tabi koşulları düşününce epey vasattı hazırlıklar. Çoğu çadır boştu veya abuk sabuk şeyler satılıyordu. 

Arabamızı park ettiğimiz yolun kenarından baktığımda karşımda bu manzarayı gördüm, içim ürperdi. 

İki giriş halinde sunmuşlar fuarı. Biz ilk kısmı daha çok beğendik ve fiyatları az da olsa makul bulduk. İkinci kısım nispeten uzak ve boştu. İlk kısım bir okulun bahçesiydi ikinci kısımsa okulun sınıflarına dağılmıştı ama bu ikinci okul leş gibi tuvalet kokuyordu. 

Girer girmez takılar gözümüzü aldı tabi. Hepsi gerçekten birbirinden güzel, otantik. Ortadaki büyük halka ayak bileğine takmak için tasarlanmış. Diğerleri ise normal bilezik. 

Üzerlerindeki kırmızı taşlar mercan. Her birini tek tek elleriyle koyuyorlar. Harika bir iş bana kalırsa. Bu şehir zaten geçimini bujiteriden sağlayan bir şehir. Genelde el sanatları ile uğraşıyorlar. Merkezi şehirlerdeki çoğu mağazaya buradan mal geliyor. Yerine gittik ucuza alırız mantığı yok ama ne yazık ki.

Bunlar benim en sevdiğim kolyeler desem yeridir. Yuvarlak olanı çok beğendim ama onun da fiyatı epey pahalıydı sanırım 20.000 dinar gibi bir rakamdı. Pazarlık genelde alışverişlerde geçerlidir bulunduğumuz coğrafyada ama buradaki satıcılar pek indirime yanaşmadılar. 20.000 dinar türk parasıyla yuvarlak hesap 400 tl falan oluyor. 1000 dinar 20 tl olarak hesaplarsak.

Sol tarafta duran kabyle simgesi 3'lü takılar broş, iğnesi yakaya geçiyor ve halka ile sabitleniyor. Tek dezavantajı delikli bir şeye takmanızın gerekiyor olması, mesela hırka gibi. Çünkü iğneleri epey kalın, giydiğiniz şeyin kumaşını delmek istemezsiniz sanırım. Halka olanlar yine bilezik. Ortadaki yuvarlak takı kolye ucu ama broş olarak çift amaçlı kullanılanları da var. Onlardan çok istiyordum ama o da epey pahalıydı.

Bu elimde tuttuğum benim almayı çok arzuladığım kolye ucunun devasa olanı. Düğünlerde takıyorlarmış kafaya veya boyuna. O kadar ağırdı ki nasıl boyunlarında taşıyabiliyor olduklarına hayret ettim. Fiyatı da 1.600 tl'ye takabül ediyor.

Fuarda tabi gümüş takılar haricinde halılar, kilimler, çantalar, elbiseler, tabaklar, tablolar, parfümler, kitaplar da vardı. Yolun o kadar uzun olduğunu hesaba katmadığımız için biraz geç çıkmıştık, kitapları falan inceleyemedik ama olsun. Son fikrimiz şudur ki Tizi Ouzou şehrinde bu tip şeyler daha uygun. Mesela benim önceki gidişte Boumerdes sahilden kendime alıp götürdüğüm tabaklar burada iki katı fiyatla satılıyordu neredeyse. 

Bir de kınayla dövme yapan bir bayan vardı. Aslında epey istedik yaptırmak ama hanım inanılmaz isteksizdi. Bizim gösterdiğimiz şekillerin fotoğraflarını çekti ama yapmak istemedi. Bana kalırsa istediğimiz şekiller biraz karışık olduğundan yapamayacağından korktu ve yanaşmadı. 100 dinar'a yapıyordu. Artık iş başa düştü. Yakın zamanda bir dövme denemesi yapacağım inşallah.

Parfümlere elbette ki bakmadık çünkü gerçek olmadıkları çok aşikardı. Yalnız örtüye bayıldım. Hatta sordum bile aynından olsa alacaktım :) Ama tabi yoktu. Fakat aklıma yazdım fotoğrafı elime alıp birkaç kumaşçı dolaşacağım müsait bir zamanda:)

Bu hançer de epey hoşuma gitti. Mektup açacağı olduğunu düşündüm. Satıcının başı kalabalık olduğundan soramadım ama hala öyle olduğuna inanıyorum. Sanırım fiyatı da 18.000 dinardı. 360 tl olarak çevirebilirim sizin için. 

O çok beğendiğim yuvarlak kolyenin bir başka versiyonu buradaki de. 

Fatmanın eli figürü yani buradaki adıyla Khamsa'lar da epey fiyatlıydı. Bizi götüren şöförün bir arkadaşının standına da uğradık. Nispeten uygun fiyatlıydı, bir de tanıdık olduğu için indirim yaptı. Kendime bir bileklik alabildim. Onu da bir dahaki yazımda şehrin detayları ile birlikte göstereceğim.

Umarım takılar hoşunuza gitmiştir. Tuhaf bir çekiciklikleri var. Yerel halk tarafından da kullanılıyor. Tabi daha çok düğünlerde. Bunların büyüklüğü, üzerindeki sıklığı ekonomik düzeyin göstergesi olarak ifade ediliyor.  Düğünlerde bu yüzden de 30-40 tane elbise değiştirip kocaman kocaman takılar takıyorlar. 

Şimdilik bu kadar.

Mutlu kalın.

Cezayir'in geleneksel takıları bölüm 2

Nihayet Cezayir ile ilgili hazırladığım yazımı paylaşabiliyorum. Görselleri uzun zaman önce toparladım aslında ama içeriğe uygun birkaç şey yazmaya fırsat bulamadım bir türlü. Genelde yazacağım diye hazırladığım zamanlarda hep ertelemek zorunda kalıyorum ama ne zaman yazmaya niyetlenmesem kendimi yazarken buluyorum çok enteresan. 

Görselleri pek çok yerden buluyorum. Bazen acele edip aldığım yerleri not etmeyi unutsam da en azından siteyi yazmaya çalışıyorum. Zaten burada maksadım fikir sahibi olmanızı sağlamak. Bazen kaynak sıkıntısı çekiyorum ve dövünüp duruyorum keşke daha çok fotoğraf çekebilsem diye ama yine de iyi ki internet var, biraz çabayla güzel kaynaklar da bulunabiliyor. 

Cezayir'in çok beğendiğim takıları var. Altın olarak pek modern modeller genelde göremiyoruz ama Başkentteki güzel kuyumcularda tabi güne yakışan çok şeye ulaşılabiliyor. Ben daha çok bu kültüre özgü modelleri seviyorum. Mercan çok sık kullanılıyor. Bu yazıdan sonra size Cezayir kadınları ile ilgili bir yazı hazırlıyorum orada takıları nasıl kullandıklarını da göreceksiniz. 

Yazının ilk bölümü için bu yazıma bakabilirsiniz. Ayrıca geleneksel bir düğünden örnekler görmek için de bu yazıma bakabilirsiniz. 

Tuareg takılarına bir örnek. 

Fatma'nın Eli figürü çok sık karşımıza çıkıyor. Tabi mercan ve başka doğal taşlarla süslenmiş halleri de oldukça ilgi çekici. Kolye uçları, küpeler, bileziklerden ziyade süs eşyalarında, tablolarda, giyimde ve dekorasyon objelerinde de kullanılıyor. Burada Khamsa adıyla biliniyor. 

Cezayirli kadınların özel günlerde kafalarına taktıkları süs. 

Tuareg'lerin taktıkları gümüş kolye. Adına ''Korkoro''deniyormuş.

Berber kadınların elbiselerinde kullandıkları kemer. 

Cezayir ve Fas'ta da kullanılan sallantılı süs eşyası, kolye veya kemer süsü olarak kullanılıyor.

Fibula adı verilen mercan işlemeli Kabyle'lere özgü broş. 

Bu da benim çok beğendiğim bir model broş. Henüz buna benzer bir tane göremedim ama hatıra amaçlı almak çok isterdim. Broş olarak tasarlanmış olması da ayrıca hoşuma gitti. 

Bunlar da Kabyle tarzı kalın bilezikler. 

Bu Broşlar özel günlerde dikilen elbiselerin sağ ve sol omuzlarına takılarak kullanılıyormuş. Oldukça güzel ve gösterişli oluyordur eminim. 

Kaynak: ethnicjewels.ning.com

Not: Bir sonraki bölümde yine takıları göstermeye devam edeceğim. Umarım hoşunuza gitmiştir.

Cezayir'de bijuteriler ve geleneksel takılar bölüm 1

Hani her zaman diyorum ya burası masalsı bir ülke diye, tabi eğer masalları seviyorsan ve onların içindeki anlamı kavrayabiliyorsan, bu ülkenin insanlarının takıları da aynı kendisi gibi. Aslında burayı Cezayir yapan, binalarının, sokaklarının, insanlarının yanı sıra aynı zamanda bu işlemeli, taşlı ve renkli takıları. O rengarenk takılarda sanki kadınların hayalleri, ulaşamadıkları ve hayata dair izlenimleri var. Hindistan'ın baharatları nasılsa veya Marakeş'in renkli sokakları, Cezayir'de de geleneksel takılar bence öyle. Kuyumcular pek çekici gelmiyor insana, bizim ülkemizdeki gibi gösterişli ve büyük değiller ama yine de içlerinde sırlar saklı. Pek çok yönden gelişmemiş hala. Birine hediye aldığınızda yanında ne bir minik iğne de renkli kurdele veriyorlar, çünkü ellerinde yok, öyle bir adetleri de yok ama güzel, sevimli kutular veriyorlar. Bazen gazete kağıdına bazen çocukluğumuzda defterlerimizi kapladığımız gibi kalın kağıtlara sarıyorlar hediyeleri, yine de güzel. Eskiyi yeniden yaşamak gibi, bir çeşit zamana yolculuk. Sadece bu şehirden çok şey beklememeyi öğrenmek gerekiyor ve verdikleriyle yetinmek...

Bu mercanlı takılar, kabyle takıları. Değişik renkleri ve tipleri var. Bilezikler, yüzükler, küpeler günlük yaşamda da sıkça kullanılıyor. Ama Cezayirliler de bizim gibi en kıymet verdiklerini hep özel zamanlarda kullanmak üzere saklıyorlar. 

Bu da en sevdiklerimden, bir kolye ucu. Renkler ve şekiller bence çok göz alıcı. Eski zaman prenseslerine ait gibi geliyor bana ne zaman baksam. Sanırım ben hayal gücü biraz fazla bir insanım :)

Altınlarının kalitesi çok düşük, hatta yeşil altın gibi. Yine de güzel modeller bulunabiliyor, ama genelde iyi kuyumcular ve tabi başkent'tekiler hariç gördüklerim hep eski tarz modeller oluyor. Geçenlerde kuyumcularda dolaşırken, yani bu fotoğrafları çektiğim gün çok güzel künyeler gördüm, uçlarından çaydanlıklar sarkıyordu. Bayıldım diyebilirim.  

Bu fotoğraf da favori fotoğraflarım arasında arşivimde duruyor. Mustafa Tekin bu güzel kareyi yakalamış. Gerçekten çok hoş. Tam olarak nerede çekildiğini hatırlayamıyorum bu fotoğrafın, öyle çok fotoğraf biriktirmişim ki bazen içinden çıkamıyorum. 

Burada ben kendimden geçmiş bir şekilde, dikkatlice takıları incelerken :) Mercan bu ülkede çok fazla. Bir de doğal inci satılıyormuş, özel olarak buradan alıp götürüyorlarmış ama ben henüz rastlamadım. Bir de enginar güzel ve ucuz olduğundan buraya gelenler torba torba enginar taşıyorlar Türkiye'ye. 

Bunlar da geleneksel kabyle takıları. Kolyenin siyah kısımlı motifine benzer bir motifte bileklik aldım ben de birkaç gün evvel. Severek takıyorum. Oldum olası ipten ve boncuktan örme bileklikleri sevmişimdir. Çocukken ne de çok takardık. Beni o günlere götürdüğü için onları bu kadar seviyorum sanırım. Arkadaşlık bileziği de diyorlar şimdilerde. Bizim zamanımızda da öyle mi deniyordu hatırlayamıyorum ama sevdiğimiz arkadaşlarımıza örer ve hediye ederdik, hatta yakın arkadaşlarımızla bir örnek takmaya özen gösterirdik. Bu kabyle motifli boncuk örmeler bence çok güzel be kullanışlı. 

Bu fotoğrafı da internetten araştırıp buldum. Bu renklerde bir bilekliğe henüz rastlamadım ama oldukça beğendim. Bulabilirsem almayı planlıyorum. 

Bu da ufak bir takı kutusu anladığım kadarıyla. Yine bileziklerdeki taşlarla ve motiflerle süslenmiş. Son derece güzel. Ayrıca şekli de Fatma'nın eli olarak geçiyor, bolluk ve bereketi simgeliyor. Cezayir'de bu motifli bileklikler, broşlar, kolye uçları, küpeler oldukça fazla..Alttaki fotoğrafta da Fatma'nın Eli var. 

Bu bilezikler de oldukça kibar. Günlük yaşamda rahatça kullanılabilir. Yalnız bunlar doğal taş yani mercan olduğu için fiyatları biraz pahalı, diğer boncuklu takılara göre. Yine de bence değer.

Bu da mercan'ın işlenmemiş, doğal hali. Böyle de kullanılabiliyor takılarda. Kolye ve küpe olarak çeşitlendirilebiliyor. Bence bu hali de oldukça güzel, kendine has. 

Bu bilezikleri de ben çok seviyorum. Bunlar kemikten yapılıyor. Benim aldığım deve kemiği idi. Bu da büyük ihtimal öyledir. Bence Cezayir'den hatıra amaçlı götürülebilecek güzel bir hediye. 

Yeni bir Cezayir yazısında görüşmek üzere.. Mutlu kalın:)